Faktografia.blox.pl
Faktografia.blox.pl/html – Fakih, fikh, fakir, Falsafa – filozofia. Al-Farabi – filozof. Al-Fatiha. Fatima – córka Mahometa. fatwa – orzeczenie, zalecenie lub nakaz prawny. fikh – teoria prawa; także: wiedza, inteligencja. filozofia świata islamu. Fitna. Fundamentalizm muzułmański. Al-Furkan – 25 sura Koranu i jedna z jego nazw. Ghajba – nieobecność imama w szyizmie. al-Ghazali – filozof i mistyk suficki. Ghazi. Ghazwa. ghul – demon. ghusl – rodzaj ablucji. U polskich muzułmanów Gusiel. Głożyna Najdalszej Granicy – rajskie drzewo z Koranu. hadis – opowieść o życiu proroka Mahometa. hadżar – Czarny Kamień. hadżdż – pielgrzymka, jeden z pięciu filarów wiary. halal – to co dozwolone, w szczególności uczynki. Al-Halladż – arabski mistyk i teolog. Hanafici. Hanbalici. haram – to co zakazane, w szczególności uczynki. Harun – muzułmański odpowiednik Aarona. Jahja – prorok, odpowiednik Jana Chrzciciela. Jakub albo Isra’il – prorok koraniczny, odpowiednik biblijnego Jakuba. Jałmużna – Zakat i Sadaka. Jazydzi. Junus – prorok koraniczny, odpowiednik biblijnego Jonasza. Jusuf – prorok koraniczny, odpowiednik biblijnego Józefa. Kaaba. Kadar zobacz Kismet. kadaryci – zwolennicy koncepcji wolnej woli. kadi – w prawie islamskim: sędzia. Kadirijja – najpowszechniejszy w świecie islamu tarikat. Kafir. Kahin – czarownik, wieszczek, wróżbita. Kalam. kafala – adopcja. kalendarz islamski. kalif – władca kalifatu. kalifat – muzułmańskie państwo o ustroju religijnym. Kalifowie prawowierni. Karbala. Bitwa pod Karbalą. Karmaci – radykalny odłam isma’ilitów. Karun – postać koraniczna, symbol bogactwa. Al-Kawakibi Abd ar-Rahman (1849 – 1903) – jeden z twórców panislamizmu. ketman – powinno być zintegrowane z takijja. kibla. kijas – w prawie islamskim: wnioskowanie przez analogię. al-Kindi – filozof, teolog, lekarz i naukowiec muzułmański. kismet lub kadar – przeznaczenie. Kiswa – czarna zasłona Kaaby. Kitab – księga, termin używany często na oznaczenie Koranu. Konstytucja Medyńska – zbiór traktatów zawartych przez Mahometa z mieszkańcami Medyny. kital – walka zbrojna w sprawie islamu. kobieta w islamie. Kom. Kopuła na Skale – meczet w Jerozolimie, jedna z najważniejszych świątyń islamu. Koran – święta księga islamu. Al-Kufa. Kufickie pismo zobacz Kaligrafia arabska. Kurajszyci. Lajlat al-Kadr – noc podczas której rozpoczęło się objawienie Mahometa. Al-Lat (albo Allat) – bogini czczona przez Arabów przed islamem. Liga Świata Muzułmańskiego – założona w 1962 organizacja państw muzułmańskich. Lut – prorok, odpowiednik biblijnego Lota. mahdi – zbawiciel, który pojawi się przed końcem świata. Mahomet – główny prorok islamu. maksura. Malik Ibn Anas – eponim malikickiej szkoły prawa. Malikici – zwolennicy malikickiej szkoły prawa. Jest maliki. Manat – przedmuzułmańska bogini przeznaczenia i śmierci. Marabut – mieszkaniec ribatu. Maria w islamie powinno być Marjam. Maszhad. maturidici. Maula – pan albo klient; we wczesnym okresie islamu pozbawieni pełni praw nie-arabscy muzułmanie. Maulawijja – tarikat założony przez Rumiego. Maulid an-nabi – święto urodzin Mahometa. Mazar – świątynia upamiętniająca kogoś. Mazhab – szkoła prawa muzułmańskiego. meczet – muzułmańska świątynia.. medresa – teologiczna szkoła muzułmańska. Medyna. Mekka. Meszhed. Męczennik zobacz Szahid. midha albo mida’a. mihrab. Mika’il – odpowiednik biblijnego archanioła Michała. minaret – wieżyczka stojąca przy meczecie. minbar. Miradż – wniebowstąpienie Mahometa. Modlitwa – zobacz Salat. Monoteizm – zobacz Tawhid. Mu’in Ad-Din Cziszti – najsłynniejszy sufi tarikatu Czisztijja. mudżahedin – uczestnik świętej wojny. mudżtahid – szyicki odpowiednik muftiego. muezzin – w meczecie, zwołujący wiernych do modlitwy. mufti – w prawie islamskim: teoretyk prawa. muhadżirowie – (arab. muhadżirun – ci, którzy razem wywędrowali) towarzysze Mahometa, którzy razem z nim wywędrowali z Mekki (hidżra). Muharram – pierwszy miesiąc kalendarza muzułmańskiego. mułła. murdżyici. Murid – chcący; uczeń w tarikacie. Murszid – przewodnik; tytuł głowy tarikatu. Musa – prorok koraniczny, odpowiednik biblijnego Mojżesza. Musajlima. Musalla – każde miejsce modlitwy. Musannaf – zbiór hadisów ułożony tematycznie. Al-Mushaf – jedna z nazw Koranu. Muslim (zm. 875) – zbieracz hadisów. Musnad – zbiór hadisów ułożony wg osób przekazujących. Muta – małżeństwo czasowe w szyizmie. Mutakallim – zajmujący się kalamem. mutazylici. Muzułmanie w Polsce. Muzułmanin. An-Nadżaf nafs – dusza, sumienie, odpowiedzialne za czyny. Nakib. Namaz – perska i turecka nazwa modlitwy. nikab – zasłona na twarz noszona przez muzułmanki, część hidżabu. nizaryci. Nuh – prorok koraniczny, biblijny odpowiednik Noego. Organizacja Konferencji Muzułmańskiej – organizacja państw muzułmańskich powstała w roku 1969. panislamizm. piekło. pielgrzymki w islamie. pięć filarów islamu. Pir – Najwyższy Mistrz Duchowy w Sufickich Zakonach Indii i Pakistanu. Pogłówne – zobacz Dżizja. Pomocnicy – zobacz Ansarowie. Post – zobacz Saum. Prawo muzułmańskie – zobacz szariat. Prorocy Islamu. Radżab. Raj (szari’at) – pogląd, opinia – jedno ze źródeł prawa muzułmańskiego. Raj – zobacz Dżannah. raka. Ramadan – miesiąc w którym muzułmanie poszczą. Rasul – kategoria proroka. Ribat. Ridwan – anioł, strażnik bram Raju. rozwód w islamie. Rumi. Rushdie Ahmed Salman. Ibn Ruszd – uczony islamski. Sadaka – dobrowolna jałmużna. Sadi z Szirazu – poeta suficki. Sadżdżada – dywanik modlitewny. As-Safa i Al-Marwa – wzgórza w Mekce pomiędzy którymi odbywa się rytualny bieg saj. sahaba – towarzysze proroka. sajjid. Salam. salafizm – kierunek w islamie głoszący naśladowanie pierwszych pokoleń muzułmanów. salat – modlitwa, jeden z pięciu filarów wiary. Salih – prorok Koraniczny Salman al-Farisi. Salsabil – źródło w rajskim ogrodzie. Sanusyci – tarikat suficki załozony w 1837 w Libii, który odegrał ważną rolę w odzyskaniu przez nią niepodległości. saum – post, jeden z pięciu filarów wiary. Sąd Ostateczny. Shirdi Sai Baba – muzułmański fakir i święty. Bitwa pod Siffin. Sikhizm. sila. Ibn Sina – uczony islamski. Sira – biografia Mahometa. Sirat – most prowadzący do raju. skrypturalizm – ruch religijny. subha lub tasbih – islamski sznur modlitewny. Sufi – Mistrz Sufizmu, Mądrość Boża, Czystość, Mędrzec. sufizm – kierunek religijny w islamie. Sulajman – postać koraniczna, odpowiednik biblijnego Salomona. sunna – tradycja Mahometa. sunnizm – największy odłam islamu. sura – rozdział Koranu. sura medyńska – jeden z dwóch typów sur. sura mekkańska – jeden z dwóch typów sur. Szaban – ósmy miesiąc kalendarza muzułmańskiego. Asz-Szafi’i (767 – 820) – eponimiczny założyciel Szafi’ickiej szkoły prawa. Szafi?ici – zwolennicy Szafi’ickiej szkoły prawa. szahada – wyznanie wiary, jeden z pięciu filarów wiary. Szahid – męczennik lub świadek. Szajch – w spolszczeniu Szejk. Szajch al-islam. szariat – prawodawstwo muzułmańskie. szarif. Szatańskie Wersety. Asz-Szazili (zm. 1258) – sufi arabski. Szazilijja – tarikat założony przez Asz-Szazilego. Szirk. Szis – muzułmański odpowiednik biblijnego Seta. Szu’ajb – prorok koraniczny. szyizm – odłam islamu. Święci w islamie – powinno być Aulija. At-Tabari – komentator Koranu i historyk. tadżwid – recytacja Koranu. tafsir – komentarz do Koranu obejmujący wszystkie aspekty objaśniania. takijja – zezwolenie na ukrywanie wiary (np. w okresie represji, stosowane głównie przez szyitów). taklid – naśladownictwo (prawne). Talak – zobacz Rozwód w islamie. Talib – uczeń szkół islamskich. Talbija – modlitwa podczas pielgrzymki. tarawih – dodatkowe modlitwy podczas ramadanu. tarika – Droga, Ścieżka Duchowa w Sufizmie Tariqat. Tarik ibn Zijad. Tauhid – jest tawhid – zasada jedyności boga. Twaf – rytuał okrążania Kaaby. tawil – komentarz do Koranu obejmujący treści ezoteryczne. Tazija – w szyizmie widowisko przedstawiające śmierć imama Husajna. Tidżanijja – tarikat popularny w Maghrebie i Afryce Zachodniej. Bitwa pod Uhudem. Umar ibn al-Chattab. Umaru Ahadżi (ok. 1797 – 1864) – uczony muzułmański z Senegalu. umma. Umra – mała pielgrzymka do Mekki – zobacz Pielgrzymki w islamie. ulem. Usman ibn Affan. Usmanu dan Fodio (1744 lub 1745 – 1817) – uczony muzułmański i twórca Kalifatu Sokoto. Usul – zródła prawa muzułmańskiego – szari’atu. Usulici – zwycięski kierunek jurysprudencji szyickiej. Uzajr – postać Koraniczna, uznawana za syna Boga. Al-Uzza – przedmuzułmańska bogini arabska. wahhabizm – fundamentalistyczny kierunek w islamie. wakf – zapis lub fundacja. Wilajat al-fakih – imamicka doktryna władzy teologów, podstawa aktualnej konstytucji Iranu. Werset Tronu. wudu – rodzaj ablucji. Zabur – arabska nazwa psalmów. Zajd Ibn Ali – eponim Zajdytów. Zajd Ibn Sabit – sekretarz Mahometa, redaktor Koranu. zajdyci. Zakarijja – postać Koraniczna, odpowiednik biblijnego Zachariasza. zakat – jałmużna, jeden z pięciu filarów wiary. Zakkum – drzewo rosnące w piekle. Az-Zamachszari (1075 – 1144) – teolog i filolog. Zamzam – święta studnia w Świętym Meczecie w Mekce. Zandaka – określenie heretyków. Zawija – zobacz Chanaka. zikr – patrz Dhikr. Zimmi – jest w złej transkrypcji dhimmi. Zu al-Karnajn – Koraniczny odpowiednik Aleksandra Wielkiego. zwierzęta w islamie.
